ประเพณีปอยหลู่ข้าวหย่ากู๊(ทำบุญข้าวเหนียวแดง)


http://www.maehongsonculture.com/picture/maesariang/khowyakoo/khowyakoo1.jpghttp://www.maehongsonculture.com/picture/maesariang/khowyakoo/2.jpg

  2. ช่วงที่มีการจัดงาน

ประเพณีปอยหลู่ข้าวหย่ากู๊มักจัดในเดือน 3 หรือเดือนกุมภาพันธ์ ของทุกปีและจะจัดติดต่อกันเป็นเวลานานถึง 3 ปี

3. ประวัติความเป็นมาของปอยหลู่ข้าวหย่ากู๊

ประเพณีการหลู่ข้าวหย่ากู๊เป็นประเพณีหนึ่งที่จัดขึ้นทุกปี และเป็นประเพณีที่มีความผูกพันกับชาวบ้านผู้ทำการเกษตรมาช้านาน ถือว่าเป็นประเพณีของชาวไทใหญ่จัดขึ้นและสืบทอดแก่ลูกหลานสืบมา โดยมีความเชื่อว่าหลังจากทำนาหรือหลังจากเกี่ยวข้าวเสร็จต้องมีการระลึกถึงบุญคุณของข้าว(พระแม่โพสพ) ที่ได้คุ้มครองไร่นาหรือให้ชาวนามีข้าวไว้หล่อเลี้ยงชีวิต และเมื่อได้ข้าวมาก็จะนำไปถวายวัดเพื่อเป็นศิริมงคล และข้าวนั้นต้องเป็นข้าวใหม่ ในวัน “เหลินสาม” หรือเดือนสามซึ่งตรงกับเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปีชาวไทใหญ่จึงประเพณีถวายข้าวหย่ากู้สืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน 

4. ความเชื่อเกี่ยวกับประเพณีการทำข้าวหย่ากู๊

เมื่อ ถึงเดือน 3 หรือ เดือนกุมภาพันธ์ บรรดาพุทธบริษัทชาวไทใหญ่ทั้งหลายจะนิยมทำบุญหลู่ข้าวหย่ากู๊ หรือถวายข้าวเหนียวแดง เพราะเชื่อกันว่าการหลู่ข้าวหย่ากู๊นี้จะได้บุญกุศลทำให้ได้ไปจุติบนสวรรค์ เสวยผลบุญอย่างเป็นสุข เช่นเดียวกับนางสุชาดา ซึ่งนิยมทำติดต่อกัน 3 ปี เป็นประเพณีที่ทำกันสืบทอดกันมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันการจัดงานประเพณี “ปอยหลู่ข้าวหย่ากู๊”(หลู่ หมายถึง ถวายหรือให้ทาน)หรือการถวาย ข้าวเหนียวแดง คือ กิจกรรมประเพณีที่เกิดขึ้นหลังจากที่ชาวบ้านได้เก็บเกี่ยวผลผลิตจาก การทำไร่ทำนา และได้ผลผลิต หรือเรียกว่า ได้ข้าวใหม่ ก็จะเอาข้าวใหม่นี้ไปทำบุญในรูปข้าวหย่ากุ๊ ในการหลู่ข้าวหย่ากู๊นั้นชาวบ้านจะแบ่งส่วนหนึ่งไปถวายพระภิกษุ สามเณร และส่วนที่เหลือทั้งหมดจะนำไปตาน (ให้ทาน ) คนเฒ่าคนแก่ที่บุคคลนั้นๆ ให้ความเคารพนับถือหรือ แจกเป็นทานในหมู่บ้านหรือตามบ้านญาติสนิทมิตรสหาย เพราะเชื่อกันว่าการหลู่ข้าวหย่ากู๊มีนี้จะได้บุญกุศล ซึ่งนิยมทำติดต่อกัน 3 ปี บางแห่งจะรวมตัวกันจัดงาน ในสมัยก่อนมีการแห่ขบวนข้าวหย่ากู๊ โดยใช้เกวียนบรรทุกข้าวหย่ากู๊แห่ไปทั่วหมู่บ้าน ซึ่งเกวียนจะประดับตกแต่งขบวนอย่างสวยงาม มีการละเล่นดนตรีพื้นบ้านและการฟ้อนรำเพื่อเพิ่มความสนุกสนานแต่ปัจจุบันนิยมใช้รถยนต์บรรทุก 4 ล้อแทนเกวียนในการให้ทานข้าวหย่ากู๊แทน( สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน 

5. วัตถุประสงค์ในการตานข้าวหย่ากู๊

1) เพื่อเป็นการขอบคุณพระแม่โพสพที่ช่วยปกปักดูแลรักษาข้าวของชาวนา

2) เพื่อสร้างความสามัคคีของคนในชุมชน

3) เพื่อนำไปบูชาพระพุทธเจ้า

6. ขั้นตอนต่างๆ ของประเพณีการทำข้าวหย่ากู้

ขั้นตอนการจัดงานวันที่ 1

1) เตรียมอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำข้าวหย่ากู๊ 

1.1) หม้อขางโหลง(กระทะใบใหญ่)

1.2) กาก (ไม้พาย)

1.3) ป้าน (ถาดใบใหญ่)

1.4) มีด

1.5) ใบตองกล้วย

1.6) ที่ขุดมะพร้าว

1.7) ใบตองตึง(อดีต)หรือถุง(ปัจจุบันใช้สำหรับบรรจุขนม)

2) เตรียมส่วนผสมในการทำข้าวหย่ากู๊ 

2.1) ข้าวเหนียว

2.2) น้ำอ้อย

2.3) งาคั่ว(งาดำหรืองาขาวก็ได้)

2.4) เนื้อมะพร้าวอ่อน

2.5) ถั่วลิสง

2.6) น้ำมันงาหรือน้ำมันพืช

2.7) กะทิ (สมัยก่อนจะไม่ใส่กะทิ)

3) วิธีการทำข้าวหย่ากู๊ นำข้าวเหนียวมานึ่งจนสุกแล้วเทใส่หม้อ หลังจากนั้นเคี่ยว น้ำอ้อยผสมกับน้ำเล็กน้อยจนน้ำอ้อยละลายหมด นำน้ำอ้อยที่เคี่ยวไว้ เทลงไปในข้าวที่เตรียมไว้นำหัวกระทิมากวนให้เข้ากัน เติมถั่วลิสงและงาคั่วมากวนกับข้าวหย่ากู๊ให้เข้ากัน แล้วนำข้า ที่คลุกเรียบร้อยเทใส่ในถาดที่เตรียมไว้ใต้ถาดควรใช้น้ำมันพืชทาก่อนเพื่อไม่ให้ข้าวหย่ากู๊นั้นติดถาด เมื่อนำข้าวหย่ากู๊ใส่ถาดเรียบร้อยแล้วก็ จะนำใบตองคลุมให้หน้าขนมเรียบ (เรียกว่าการโทข้าวหย่ากู๊) เพื่อให้ข้าวหย่ากู๊เสมอกัน และโรยหน้าด้วยเนื้อมะพร้าวและ รอจนข้าวหย่ากู๊เย็นแล้วจึงตัดแบ่งเป็นก้อนๆ นำข้าวหย่ากู๊ที่ตัดเป็นก้อนนั้นห่อด้วยใบตองหรือนำไปบรรจุถุงแบ่งเพื่อเก็บไว้ไปทำบุญที่วัด และส่วนที่เหลือ จะนำไปตาน(ให้ทาน )คนเฒ่าคนแก่ที่บุคคลนั้นๆ ให้ความเคารพนับถือหรือ แจกเป็นทานในหมู่บ้านหรือตามบ้านญาติสนิทมิตรสหาย 


ขั้นตอนการจัดงานวันที่ 2 การทำบุญข้าวหย่ากู๊จะแบ่งเป็น 2 ส่วนดังต่อไปนี้

1) ส่วนที่ 1 จะนำไปถวายพระที่วัดและรับพรจากพระสงฆ์

2) ส่วนที่ 2 จะนำไปแห่ขบวนและแจกจ่ายให้กับผู้เฒ่าผู้แก่และชาวบ้านรอบๆบริเวณนั้น

7. ประโยชน์ที่ได้รับจากประเพณี 

1) เป็นการสืบทอดประเพณีของชาวไทใหญ่ไม่ให้สูญหาย

2) เป็นการสร้างความรักความสามัคคีของคนในชุมชน

3) เป็นการสร้างความสุขทางด้านจิตใจในการได้ทำบุญ

แหล่งที่มาhttp://www.taiyai.org/index.php?name=cultures&file=readcultures&id=1



ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: