กุ๊บไต

“กุ๊บไต” เป็นภาษาท้องถิ่นของชาวไทใหญ่เรียกกันทั่วไป หรือเรียกอีกชื่อหนึ่ง คือ หมวกจักรสานซึ่งมีประโยชน์ใช้สอย คือใช้สวมศีรษะเพื่อกันแดดหรือกันฝน และสวมในการประกอบกิจกรรมต่าง ๆ เช่นการเดินขบวนกิจกรรมงานประเพณีต่าง ๆ เพื่อแสดงเอกลักษณ์ของท้องถิ่นและบางแห่งก็ใช้ในการตกแต่งร้านค้าบ้านเรือนและสถานที่ที่มีการแสดงนิทรรศการต่าง ๆ เพื่อความสวยงามหรือเพื่อแสดงถึงเอกลักษณ์และประโยชน์ใช้สอย ในปัจจุบัน นิยมซื้อเป็นของฝากของชำร่วยของนักท่องเที่ยวที่เข้ามาเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน

 

ลวดลายกุ๊บไต มีลวดลายต่างๆ ดังนี้

 

• ลายพื้นเมืองลายสานไม่มีดอก

 

• ลายพิกุลดอกสี่รวม

 

• ลายพิกุลดอกเล็ก

 

• ลายพวงกุญแจ

 

• ลายซิกแซกใหญ่

 

• ลายแก้วชิงดวง

 

• ลายกังหันลม

 

• ลายดอกโป๊ยเซียน

 

• ลายพิกุลดอกใหญ่

 

• ลายดอกรูปหัวใจ

 

• ลายไม้ขีดไฟ

 

• ลายซิกแซกเล็กลายดอกชบา

 

ประโยชน์ที่ใช้สอย

 

ใช้สวมศีรษะเพื่อกันแสงแดดหรือกันฝน และสวมในการประกอบกิจกรรมต่าง ๆ เช่นการเดินขบวนกิจกรรมงานประเพณีต่าง ๆ เพื่อแสดงเอกลักษณ์ของท้องถิ่น และบางแห่งก็ใช้ใน การตกแต่งร้านค้าบ้านเรือนสถานที่

 

วัสดุที่ใช้ ประกอบด้วยดังนี้

 

1. ไม้ไผ่ (ผ่าเป็นตอก)

 

2. หวาย

 

3. ด้าย

 

4. ด้ายไหมพรม

 

5. สีน้ำ

 

6. พู่กัน

 

7. แลคเกอร์

 

ขั้นตอนการทำกุ๊บไต ประกอบด้วย ขั้นเตรียมการ ขั้นการผลิต ดังนี้

 

1. ขั้นตอนการเตรียมการ ประกอบด้วย

 

1) คัดเลือกไม้ไผ่ (ใช้ไม้ข้าวหลาม) ที่มีอายุ 1 – 15 ปี (เป็นไม้ไผ่ที่เหนียวและง่าย ในการผ่าจักทำเป็นตอก)

 

2) นำไม้ไผ่มาตัดแล้วนำไปผึ่งแดดทิ้งไว้ประมาณ 3 วัน

 

3) นำไม้ไผ่ที่ผึ่งแดดเรียบร้อยแล้วมาขูดผิวด้านนอกออกให้หมดและตัดตรงข้อ ต่อระหว่างปล้องทิ้ง

 

4) นำไม้ไผ่ที่ได้ตามข้อ 3 มาทำการจักทำเป็นตอกตามขนาดที่ต้องการและนำมา เหลาอีกครั้งเพื่อให้ได้ตอกที่เรียวและผิวเรียบเพื่อความสวยงามละเอียดประณีต

 

2. ขั้นตอนการผลิต ประกอบด้วย

 

1) นำตอกที่ได้ตามความต้องการมาสานขึ้นรูปจิ๊ก หมวกก่อน (ด้านบนสุดของหมวก ที่มีลักษณะแหลม)

 

2) สานใบหมวกตามลวดลายที่ต้องการ

 

3) สานขอบหมวกตามลวดลายที่ต้องการ

 

4) ทำขอบหมวกรูปวงกลมโดยทำจากหวายหรือไผ่แข็งก็ได้ โดยจะมีอยู่ 3 ขอบ คือ ขอบบน ขอบล่าง และขอบใน

 

5) นำส่วนประกอบทั้ง 3 ส่วนมาเย็บเข้าด้วยกันเป็นกุ๊บไต

 

6) นำกุ๊บไตที่ได้มาวาดลวดลายตามต้องการและลงแลคเกอร์เพื่อเคลือบเงา

 

7) ทำสายรัดคาง

 

3. ขั้นตอนหลังการผลิต ประกอบด้วย

 

1) นำกุ๊บไตที่ทำเสร็จแล้วมาผึ่งลมให้แห้ง

 

2) นำมาใช้ประโยชน์หรือจำหน่ายต่อไป

 

ระยะเวลาในการผลิต

 

10 – 15 วัน /1 อัน / 1 คน

 

อายุการใช้งาน   ประมาณ 2 – 3 ปี

แหล่งที่มา http://www.taiyai.org/index.php?name=knowledges&file=readknowledges&id=16

 

 


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: