โก๋ย

                                                              

โก๋ย ส่วนมากคนไทใหญ่นิยมใช้กันมาตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงปัจจุบัน สมัยก่อนผู้คนได้ใช้โก๋ยตาห่างในการเก็บพืชผักผลไม้ และใส่พืชผักและสิ่งของที่จำเป็นในการเดินทาง หรือการใช้เก็บใบตองตึงของคนสมัยก่อนและคนสมัยนี้บางคนก็ยังใช้อยู่ ส่วนโก๋ยตาถี่จะนำไปใส่ข้าวสาร ถั่วเหลือง เมล็ดหรือพืชผักสวนครัวที่เป็นชิ้นเล็กๆ และลายที่สานออกมานั้นจะเป็นลายที่ละเอียด และมีความสวยงามแบบไทใหญ่ที่ไม่เหมือนใครการสานลายแต่ละครั้งจะสานด้วยมือ

 

ลวดลาย

 

โกยสามารถแบ่งลวดลายออกเป็น 2 ลาย คือ

 

1.โก๋ยตาห่าง จะเป็นโก๋ยที่สานอยู่ในรูปแบบลายหกเหลี่ยม ตาที่สานจะใหญ่ เอาไว้ใส่พวกผลไม้ชิ้นโต

 

2. โก๋ยตาถี่ จะเป็นโก๋ที่สานในรูปแบบลายสอง ซึ่งชิดติดกัน เหมาะสำหรับเอาไว้ใส่พวกข้าวสารหรือผลไม้ชิ้นที่เล็ก ๆ

 

ประโยชน์ที่ใช้สอย ประโยชน์ใช้สอยคือ นำมาใส่พืชผัก ผลไม้ และสิ่งของจำเป็นหรือนำมาบรรจุสิ่งของที่จำเป็น ที่ใช้ในชีวิตประจำวันของคนของคนไทใหญ่ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

 

วัสดุที่ใช้

 

ประกอบด้วยดังนี้ ไม้ไผ่ (ผ่าแล้วจักทำเป็นตอก) พู่กัน แลคเกอร์ ไม้ไผ่ข้าวหลามและเชือก

 

วิธีการผลิต

 

ขั้นเตรียมการ ขั้นการผลิต มีรายละเอียด ดังนี้

 

1. ขั้นเตรียมการ ประกอบด้วย

 

1) คัดเลือกไม้ไผ่ (ใช้ไม่ข้าวหลาม) ที่มีอายุ 1 – 2 ปี

 

2) นำไม้ไผ่ที่ตัดมาได้แล้วนำมาผึ่งแดดทิ้งไว้ประมาณ 2 – 3 วัน

 

3) นำไม้ไผ่ที่ผึ่งแดดเรียบร้อยแล้วมาขูดผิวออกให้หมดและตัดตรงข้อระหว่างปล้องทิ้ง

 

4) นำไม้ไผ่ที่ตัดแล้วมาจักเป็นตอก

 

5) นำไม้ไผ่อีกส่วนหนึ่งที่ผึ่งแดดเรียบร้อยแล้วมาตัดออกเป็นสองท่อนให้มีขนาดความยาวใกล้เคียงกัน

 

6) หลังจากนั้นนำมาเหลาตามขนาดที่ต้องการ

 

2. ขั้นตอนการผลิตโก๋ยตาห่าง มีขั้นตอนการทำดังนี้

 

1) นำตอกที่จักไว้แล้วมาสานขึ้นรูปจากด้านฐานของโก๋ยตาห่าง ลายที่สานจะ เป็นรูปหกเหลี่ยม ให้ช่องระยะห่างมีขนาดเท่ากัน

 

2) เมื่อสานฐานของโก๋ยตาห่างตามขนาดที่ต้องการแล้ว นำไม้ไผ่ที่เหลาไว้สอง ท่อนมาวางไขว้กันให้เป็นรูปตัวเอ็กซ์ เสร็จแล้วนำปลายไม้ทั้งสองมาสอดไว้ตรงลายที่สานไว้ เพื่อความแข็งแรงของโก๋ยตาห่าง

 

3) ต่อไปเมื่อได้ฐานของโก๋ยตาห่างแล้วก็ยกตอกทางด้านข้างขึ้น เพื่อสานต่อทาง ด้านข้างของโก๋ยตาห่าง

 

4) เมื่อสานได้ระดับที่ต้องการแล้วให้ทำการเม้มขอบของโก๋ยตาห่าง

 

5) เมื่อเม้มขอบเสร็จให้นำเชือกหรือตอกมาสอดหรือมัดทำเป็นหูหิ้วของโก๋ยตา ห่าง

 

6) เสร็จแล้วนำแลคเกอร์มาทาเคลือบเงา

 

3. โก๋ยตาถี่ (โก๋ยทอ) ขั้นตอนการทำดังนี้

 

1) นำตอกที่จักไว้แล้วมาสานขึ้นรูปจากทางด้านฐานของโก๋ยตาถี่ ลายที่สานจะ สานเป็นลายขัด

 

2) เมื่อสานด้านฐานของโก๋ยตาถี่ตามขนาดที่ต้องการแล้ว นำไม้ไผ่ที่เหลาไว้สอง ท่อนนั้นมาไขว้กันให้เป็นรูปตัวเอ็กซ์ เสร็จแล้วนำปลายไม้ทั้งสองมาสอดไว้ตรงลายที่สานไว้ เพื่อความแข็งแรงของโก๋ยตาถี่

 

3) ต่อไปเมื่อได้ฐานของโก๋ยตาถี่แล้ว ก็ยกตอกทางด้านข้างขึ้น เพื่อสานต่อทาง ด้านข้างของโก๋ยตาถี่ ในการสานแบบรูปวงกลมขึ้นไป

 

4) เมื่อสานได้ระดับที่ต้องการแล้วให้ทำการเม้มขอบของโก๋ยตาถี่

 

5) เมื่อเม้มขอบเสร็จให้นำเชือกหรือตอกมาสอดหรือมัดทำเป็นหูหิ้วของโก๋ยตาถี่

 

6) เสร็จแล้วนำแลคเกอร์มาทาเคลือบเงา

 

ระยะเวลาในการทำงาน

 

ในเวลา 1 วัน จะทำจะทำโก่ยตาห่าง และโก่ยตาถี่ ได้ประมาณ 2 – 3 ใบ)

แหล่งที่มา http://www.taiyai.org/index.php?name=knowledges&file=readknowledges&id=17

 

 


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: